Rabu, 07 Mei 2025

Tembang Pocung


Serat Wedhatama (Tembang Pocung)


Dalam serat Wedhatama terbagi menjadi 100 pupuh yang dibagi dalam 5 lagu berisi falsafah kehidupan.

Pupuh 1

Ngelmu iku
Kelakone kanthi laku
Lekase lawan kas
Tegese kas nyantosani
Setya budya pengakese dur angkara

Terjemahan :

Ilmu itu
Tercapainya dengan cara laku (olah diri)
Permulaannya dengan sungguh-sungguh
Maksudnya sungguh-sungguh mengukuhkan tekad (tujuan)
Setia (terus-menerus) mengolah budi (dalam) memberantas angkara murka (sumber keburukan)


Pupuh 2

Angkara gung neng angga anggung
Gumulung
gegolonganira, triloka leker kongsi
Yen der umbar ambabar dadi rubeda

Terjemahan:

(Yakni) angkara besar
Yang bertempat dalam diri (badan) yang selalu
Bergulung-gulung
Yang jenis-jenisnya menjangkau atau menempati tiga dunia dalam diri (tempat representasi nafsu berpusar)
Karena jika dibiarkan merebak bisa memunculkan bahaya atau keruwetan

Pupuh 3

Beda lamun kang wus sengsem reh ngasamun
Semune ngaksama
Sasamane bangsa sisip
Sarwa sareh saking mardi martatama

Terjemahan:

Berbeda dengan yang sudah jatuh hati pada hal kebaikan,
perilakunya selalu penuh kehati-hatian pada perilaku yang keliru
Selalu sabar (tenang) berusaha tetap menjalani kehidupan di jalan yang baik dan benar.

Pocung Cangkriman

Bapak pocung urut dalan membat mentul.
Dawa kaya ula.
Ing tengahe kempas- kempis.
Prapting wisma si pocung kanggo dandanan

Batangane : mikul andha

Bapak pocung bisa nggereng bisa mbengung.
Ngambah jumantara.
Kaya manuk rajawali.
Wira- wiri nggawa barang lan manungsa

Batangane :Motor mabur

Bapak pocung bleger sirah lawan gembung.
Tansah kinunjara.
Sasat mati jroning urip.
Metu krangkeng bisa urip sagebyaran

Batangane :Penthol korek

Bapak pocung cangkemmu madhep mandhuwur.
Sabamu ing sendhang
Pecokanmu lambung kering
Prapteng wisma si pocung mutah kuwayan.

Batangane :Jun / klething

Bapak pocung renteng- renteng kaya kalung.
Dawa kaya ula.
Pencokanmu wesi miring.
Yen lumaku si pucung ngumbar swara

Batangane :Sepur

Bapak pocung tanpa untu darbe siyung.
Badanira panjang.
Tutukira pan pesagi.
Dina- dina pocung nedha buntutira.

Batangane :Setut/sabuk

Bapak pocung isih enom klambi gadhung.
Yen wes rada tuwa.
Si pocung klambine kuning.
Tuwa pisan si pocung klambine abang.

Batangane :Mlinjo

Bapak pocung dudu watu dudu gunung.
Sabamu ing alas.
Ngon- ingone sang bupati.
Prapteng marga si pocung lembehane grana

Batangane :Gajah

Bapak pucung rodha papat bisa mbengung
Wujud kothak dawa
Nguntal barang sakabehing
Yen wes nggereng banjur lunga tanpa kandha

Batangane :Truck

Bapak pocung mlungker-mlungker dudu kalung, manggonmu neng tangan, jarum mlaku rina wengi, ngembrug wektu si pocung kagungan guna.

Batangane :Jam tangan 

Bapak pocung anane ing tanah kudus, pinter nyimpen toya, 
mangka tumpakaning jalmi, 
gigir mrenjul suku panjang gulu dawa.

Batangane :Unta 

Bapak pocung bunder-bunder saka pohung, 
isi gula jawa, 
Dimaem rasane legi, 
mung ing Jawa panganan iki anane

Batangane : Jemblem

Bapak pocung tanpa untu darbe siyung,
badanira panjang, 
namung tutuk lan netra kadulu, 
sinuduk netrane kalih ngemah-ngemah.

Batangane : gunting





Tidak ada komentar:

Posting Komentar